SQL Konu Anlatımı

SELECT   [DISTINCT] {*, column [alias], ...}
FROM     table;

SELECT *
FROM   dept;

SELECT deptno, loc
FROM   dept;

-- Maaşa 300 ekle
SELECT ename, sal, sal+300
FROM   emp;

SELECT ename, 12*sal+comm
FROM   emp
WHERE  ename='KING';
-- KING'in COMM değeri NULL olduğundan sonuç NULL döner

-- AS anahtar kelimesiyle veya doğrudan boşlukla
SELECT ename AS name, sal salary
FROM   emp;

-- Boşluk içeren alias için çift tırnak kullanılır
SELECT ename "Name",
       sal*12 "Annual Salary"
FROM   emp;

SELECT [DISTINCT] {* | column [alias], ...}
FROM   table
[WHERE condition(s)];

SELECT ename, job, deptno
FROM   emp
WHERE  job='CLERK';

SELECT ename, sal
FROM   emp
WHERE  sal BETWEEN 1000 AND 1500;
-- 1000 ve 1500 dahil tüm maaşları getirir
-- MARTIN(1250), TURNER(1500), WARD(1250), ADAMS(1100), MILLER(1300)

SELECT empno, ename, sal, mgr
FROM   emp
WHERE  mgr IN (7902, 7566, 7788);
-- Yöneticisi 7902, 7566 veya 7788 olan çalışanlar

-- 'S' harfiyle başlayan isimler
SELECT ename FROM emp
WHERE  ename LIKE 'S%';
-- SMITH, SCOTT

-- İkinci harfi 'A' olan isimler (herhangi biriyle başlar)
SELECT ename FROM emp
WHERE  ename LIKE '_A%';
-- MARTIN, JAMES, WARD

-- Yöneticisi olmayan çalışanlar (KING)
SELECT ename, mgr
FROM   emp
WHERE  mgr IS NULL;

-- Hem maaşı 1100+ hem mesleği CLERK olanlar
SELECT empno, ename, job, sal
FROM   emp
WHERE  sal>=1100
AND    job='CLERK';
-- ADAMS(1100), MILLER(1300)

-- Mesleği CLERK, MANAGER veya ANALYST OLMAYAN çalışanlar
SELECT ename, job
FROM   emp
WHERE  job NOT IN ('CLERK', 'MANAGER', 'ANALYST');
-- NOT BETWEEN, NOT LIKE, NOT NULL ile de kullanılabilir

-- İşe alım tarihine göre artan sıralama
SELECT ename, job, deptno, hiredate
FROM   emp
ORDER BY hiredate;

-- Azalan tarih sıralaması
SELECT ename, hiredate
FROM   emp
ORDER BY hiredate DESC;

-- Alias ile sıralama
SELECT empno, ename, sal*12 annsal
FROM   emp
ORDER BY annsal;

-- Çoklu sütunla sıralama (önce deptno, sonra sal azalan)
SELECT ename, deptno, sal
FROM   emp
ORDER BY deptno, sal DESC;

-- WHERE koşulunda büyük/küçük harf sorununu çöz
SELECT empno, ename, deptno
FROM   emp
WHERE  ename = UPPER('blake');
-- Kullanıcı 'blake' yazsa da UPPER sayesinde 'BLAKE' olarak aranır

SELECT ename,
       CONCAT(ename, job),
       LENGTH(ename),
       INSTR(ename, 'A')
FROM   emp
WHERE  SUBSTR(job, 1, 5) = 'SALES';
-- Mesleği SALES ile başlayan çalışanlar için çeşitli karakter işlemleri

-- Çalışanın kaç haftadır çalıştığını hesapla
SELECT ename,
       (SYSDATE - hiredate) / 7 WEEKS
FROM   emp
WHERE  deptno = 10;
-- SYSDATE: Geçerli sistem tarih ve saatini döndürür
-- Gün farkını 7'ye bölerek hafta sayısı bulunur

SELECT   table1.column, table2.column
FROM     table1, table2
WHERE    table1.column1 = table2.column2;

SELECT   emp.empno, emp.ename, emp.deptno,
         dept.deptno, dept.loc
FROM     emp, dept
WHERE    emp.deptno = dept.deptno;

SELECT   e.empno, e.ename, e.deptno,
         d.deptno, d.loc
FROM     emp e, dept d
WHERE    e.deptno = d.deptno;
-- 'e' emp tablosunu, 'd' dept tablosunu temsil eder

-- Her çalışanın maaş derecesini bul
SELECT   e.ename, e.sal, s.grade
FROM     emp e, salgrade s
WHERE    e.sal BETWEEN s.losal AND s.hisal;
-- SAL, LOSAL ile HISAL arasında olduğunda eşleşme sağlanır

-- Çalışanı olmayan bölümler de dahil tüm bölümleri göster
SELECT   e.ename, d.deptno, d.dname
FROM     emp e, dept d
WHERE    e.deptno(+) = d.deptno
ORDER BY e.deptno;
-- (+) eksik taraftaki tabloya eklenir (burada EMP tarafı)
-- OPERATIONS departmanı çalışan olmasa da görünür

-- "X, Y için çalışıyor" çıktısı
SELECT   worker.ename || ' works for ' || manager.ename
FROM     emp worker, emp manager
WHERE    worker.mgr = manager.empno;
-- EMP tablosu hem 'worker' hem 'manager' alias'ıyla kullanılıyor
-- Çıktı: BLAKE works for KING, CLARK works for KING, vs.

-- Satıcıların maaş istatistikleri
SELECT AVG(sal), MAX(sal),
       MIN(sal), SUM(sal)
FROM   emp
WHERE  job LIKE 'SALES%';

-- Departman 30'daki çalışan sayısı (NULL dahil tüm satırlar)
SELECT COUNT(*)
FROM   emp
WHERE  deptno = 30;
-- Sonuç: 6

-- Komisyonu NULL olmayan satır sayısı
SELECT COUNT(comm)
FROM   emp
WHERE  deptno = 30;
-- Sonuç: 4 (sadece NULL olmayanlar sayılır)

-- NULL'ları yok sayarak ortalama (sadece 4 kişi üzerinden)
SELECT AVG(comm) FROM emp;
-- Sonuç: 550 (2200/4 — NULL olanlar sayılmaz)

-- NULL'ları 0 sayarak tüm çalışanlar üzerinden ortalama
SELECT AVG(NVL(comm, 0)) FROM emp;
-- Sonuç: 157.14 (2200/14 — tüm 14 çalışan sayılır)

-- Her departmandaki ortalama maaş
SELECT   deptno, AVG(sal)
FROM     emp
GROUP BY deptno;
-- Sonuç: 10→2916.67, 20→2175, 30→1566.67

-- Departman ve meslekle çoklu gruplama
SELECT   deptno, job, SUM(sal)
FROM     emp
GROUP BY deptno, job;

-- Maksimum maaşı 2900'den yüksek olan departmanlar
SELECT   deptno, MAX(sal)
FROM     emp
GROUP BY deptno
HAVING   MAX(sal) > 2900;
-- Dept 10 (5000) ve Dept 20 (3000)

-- WHERE + GROUP BY + HAVING + ORDER BY birlikte
SELECT   job, SUM(sal) PAYROLL
FROM     emp
WHERE    job NOT LIKE 'SALES%'
GROUP BY job
HAVING   SUM(sal) > 5000
ORDER BY SUM(sal);

-- Departman ortalamalarının en yükseği
SELECT   MAX(AVG(sal))
FROM     emp
GROUP BY deptno;
-- Önce her dept ortalanır: 2916.67, 2175, 1566.67
-- Sonra bunların maksimumu alınır: 2916.67

SELECT   select_list
FROM     table
WHERE    expr operator
         (SELECT   select_list
          FROM     table);

SELECT ename
FROM   emp
WHERE  sal >
       (SELECT sal
        FROM   emp
        WHERE  empno = 7566);
-- İç sorgu Jones'in maaşını (2975) döndürür
-- Dış sorgu 2975'ten fazla kazananları getirir: KING, FORD, SCOTT

-- Mesleği Smith ile aynı VE maaşı Adams'tan yüksek olan çalışanlar
SELECT   ename, job
FROM     emp
WHERE    job = (SELECT job
                 FROM   emp
                 WHERE  empno = 7369)
AND      sal > (SELECT sal
                 FROM   emp
                 WHERE  empno = 7876);
-- Sonuç: MILLER

-- En düşük maaşlı çalışan
SELECT   ename, job, sal
FROM     emp
WHERE    sal = (SELECT MIN(sal)
                 FROM   emp);
-- Sonuç: SMITH, CLERK, 800

-- CLERK olmayan ama herhangi bir CLERK'ten az kazananlar
SELECT   empno, ename, job
FROM     emp
WHERE    sal < ANY
         (SELECT sal
          FROM   emp
          WHERE  job = 'CLERK')
AND      job <> 'CLERK';
-- <ANY = maksimumdan az (en yüksek CLERK maaşından az)

-- Her departman ortalamasından yüksek maaş kazananlar
SELECT   empno, ename, job
FROM     emp
WHERE    sal > ALL
         (SELECT AVG(sal)
          FROM   emp
          GROUP BY deptno);
-- >ALL = tüm değerlerden büyük = maksimumdan büyük
-- KING, JONES, FORD, SCOTT

-- Departman ortalamasından fazla kazanan çalışanlar
SELECT   a.ename, a.sal, a.deptno, b.salavg
FROM     emp a,
         (SELECT deptno, AVG(sal) salavg
          FROM   emp
          GROUP BY deptno) b
WHERE    a.deptno = b.deptno
AND      a.sal > b.salavg;

-- 605 numaralı siparişle hem aynı ürünü hem aynı miktarı içeren diğer siparişler
SELECT   ordid, prodid, qty
FROM     item
WHERE    (prodid, qty) IN
         (SELECT prodid, qty
          FROM   item
          WHERE  ordid = 605)
AND      ordid <> 605;

-- Hiç astı olmayan çalışanları bulmaya çalışıyoruz
SELECT ename
FROM   emp employee
WHERE  empno NOT IN
       (SELECT mgr
        FROM   emp manager);
-- SORUN: MGR sütununda NULL var (KING'in yöneticisi yok)
-- Bu yüzden hiç satır dönmez!
-- ÇÖZÜM: WHERE mgr IS NOT NULL koşulu eklenmelidir

INSERT INTO table [(column [, column...])]
VALUES      (value [, value...]);

-- Sütun listesi belirterek (güvenli yöntem)
INSERT INTO dept (deptno, dname, loc)
VALUES      (50, 'DEVELOPMENT', 'DETROIT');

-- Örtük yöntem: LOC sütununu atla (NULL olur)
INSERT INTO dept (deptno, dname)
VALUES      (60, 'MIS');

-- Açık yöntem: NULL anahtar kelimesini yaz
INSERT INTO dept
VALUES      (70, 'FINANCE', NULL);

INSERT INTO emp (empno, ename, job, mgr, hiredate, sal, comm, deptno)
VALUES      (7196, 'GREEN', 'SALESMAN', 7782, SYSDATE, 2000, NULL, 10);

INSERT INTO emp
VALUES      (2296, 'AROMANO', 'SALESMAN', 7782,
             TO_DATE('FEB 3, 1997', 'MON DD, YYYY'),
             1300, NULL, 10);

-- Meslekleri MANAGER olan tüm çalışanları başka tabloya kopyala
INSERT INTO managers(id, name, salary, hiredate)
    SELECT empno, ename, sal, hiredate
    FROM   emp
    WHERE  job = 'MANAGER';
-- VALUES cümlesi kullanılmaz, sütun sayıları eşleşmeli

-- Belirli satırı güncelle
UPDATE emp
SET    deptno = 20
WHERE  empno = 7782;

-- Çok sütunlu alt sorgu ile güncelleme
UPDATE emp
SET    (job, deptno) =
       (SELECT job, deptno
        FROM   emp
        WHERE  empno = 7499)
WHERE  empno = 7698;
-- 7499'un meslek ve departmanını 7698'e kopyalar

-- Belirli bir satırı sil
DELETE FROM department
WHERE       dname = 'DEVELOPMENT';

-- Alt sorgu ile başka tablodaki değere göre sil
DELETE FROM employee
WHERE       deptno =
            (SELECT deptno
             FROM   dept
             WHERE  dname = 'SALES');
-- SALES departmanındaki tüm çalışanları siler (6 satır)

UPDATE emp
SET    deptno = 10
WHERE  empno = 7782;

COMMIT; -- Değişiklik kalıcı hale geldi

-- Hata yapıldı, tüm değişiklikleri geri al
DELETE FROM employee;
ROLLBACK; -- 14 satır geri geldi!

CREATE [GLOBAL TEMPORARY] TABLE [schema.]table
       (column datatype [DEFAULT expr][, ...]);

CREATE TABLE dept
       (deptno NUMBER(2),
        dname  VARCHAR2(14),
        loc    VARCHAR2(13));

-- Tablo yapısını doğrula
DESCRIBE dept;

CREATE TABLE dept30
AS
   SELECT empno, ename, sal*12 ANNSAL, hiredate
   FROM   emp
   WHERE  deptno = 30;
-- dept30 tablosu oluşturulur VE Dept 30 çalışanları eklenir

-- Sütun ekleme (ADD)
ALTER TABLE dept30
ADD         (job VARCHAR2(9));
-- Yeni sütun tablonun sonuna eklenir, değerleri NULL olur

-- Sütun boyutunu değiştirme (MODIFY)
ALTER TABLE dept30
MODIFY      (ename VARCHAR2(15));
-- Boyut artırılabilir; küçültme için sütun boş olmalı

-- Sütun silme (DROP COLUMN)
ALTER TABLE dept30
DROP COLUMN job;

DROP TABLE dept30;

CREATE TABLE emp(
     empno    NUMBER(4),
     ename    VARCHAR2(10) NOT NULL,  -- zorunlu alan
     deptno   NUMBER(7,2) NOT NULL);

CREATE TABLE dept(
     deptno  NUMBER(2),
     dname   VARCHAR2(14),
     loc     VARCHAR2(13),
     CONSTRAINT dept_dname_uk UNIQUE(dname));
-- Aynı departman adı iki kez girilemez

CREATE TABLE dept(
     deptno  NUMBER(2),
     dname   VARCHAR2(14),
     loc     VARCHAR2(13),
     CONSTRAINT dept_dname_uk UNIQUE (dname),
     CONSTRAINT dept_deptno_pk PRIMARY KEY(deptno));

CREATE TABLE emp(
     empno   NUMBER(4),
     ename   VARCHAR2(10) NOT NULL,
     deptno  NUMBER(7,2) NOT NULL,
     CONSTRAINT emp_deptno_fk FOREIGN KEY (deptno)
                REFERENCES dept (deptno));

deptno NUMBER(2),
CONSTRAINT emp_deptno_ck
      CHECK (DEPTNO BETWEEN 10 AND 99)

-- Kısıtlama ekleme
ALTER TABLE emp
ADD CONSTRAINT emp_mgr_fk
         FOREIGN KEY(mgr) REFERENCES emp(empno);

-- Kısıtlama kaldırma
ALTER TABLE emp
DROP CONSTRAINT emp_mgr_fk;

-- PRIMARY KEY kaldırma + bağlı FK'ları da kaldır
ALTER TABLE dept
DROP PRIMARY KEY CASCADE;

-- Kısıtlamayı geçici devre dışı bırakma
ALTER TABLE emp
DISABLE CONSTRAINT emp_empno_pk CASCADE;

-- Kısıtlamayı tekrar etkinleştirme
ALTER TABLE emp
ENABLE CONSTRAINT emp_empno_pk;

-- Tablodaki tüm kısıtlamalar
SELECT constraint_name, constraint_type, search_condition
FROM   user_constraints
WHERE  table_name = 'EMP';

-- Kısıtlamaların hangi sütunlara uygulandığı
SELECT constraint_name, column_name
FROM   user_cons_columns
WHERE  table_name = 'EMP';

CREATE VIEW view_name AS
SELECT column_name(s)
FROM   table_name
WHERE  condition;

-- Mesleği CLERK olan çalışanların adı ve maaşını gösteren view
CREATE VIEW Clerk AS
SELECT ename, sal
FROM   emp
WHERE  job = 'CLERK';

CREATE VIEW EmpDepartments AS
SELECT emp.ename, dept.deptno, dept.dname
FROM   emp, dept
WHERE  emp.deptno = dept.deptno;

CREATE VIEW Clerk (clerkName, clerkSalary) AS
SELECT ename, sal
FROM   emp
WHERE  job = 'CLERK';
-- View sütunları: clerkName, clerkSalary

-- View üzerinden sorgu
SELECT ename
FROM   Clerk
WHERE  sal > 1000;

-- Bu sorgu şuna eşdeğerdir:
SELECT ename
FROM   emp
WHERE  job = 'CLERK' AND sal > 1000;

-- Güncellenebilir Clerk view'ı (empno dahil)
CREATE VIEW Clerk AS
SELECT empno, ename, job, sal
FROM   emp
WHERE  job = 'CLERK';

INSERT INTO Clerk
VALUES      (1234, 'SUE', 'CLERK', 8000);
-- emp tablosuna da eklenir!

-- View üzerinden silme → emp tablosundan da silinir
DELETE FROM Clerk
WHERE       ename LIKE '%MS%';

-- View üzerinden güncelleme → emp tablosunda güncellenir
UPDATE Clerk
SET    sal = 1000
WHERE  ename = 'JAMES';

CREATE VIEW Manager AS
     SELECT empno, ename, sal
     FROM   emp
     WHERE  job = 'MANAGER'
     WITH READ ONLY;

-- Hata verir: ORA-42399
DELETE FROM Manager WHERE ename = 'JONES';

DROP VIEW Clerk;
-- Sadece view tanımı silinir, emp tablosu etkilenmez!
-- Ancak DROP TABLE emp yapılırsa Clerk view'ı kullanılamaz hale gelir.

TRIGGER trigger_name
    triggering_event
    [ trigger_restriction ]
BEGIN
      triggered_action;
END;

CREATE [OR REPLACE] TRIGGER trigger_name
    {BEFORE | AFTER} triggering_event [OF column_name] ON
     table_name
    [REFERENCING <old or new values alias list>]
    [FOR EACH ROW]
    [FOLLOWS | PRECEDES another_trigger]
    [ENABLE / DISABLE]
    [WHEN condition]
    DECLARE
        declaration statements
    BEGIN
        executable statements
    EXCEPTION
        exception_handling statements
    END;

CREATE OR REPLACE TRIGGER CommUpdate
BEFORE UPDATE OF sal ON emp
REFERENCING old as oldrow new as newrow
FOR EACH ROW
WHEN (newrow.sal > 3000)
BEGIN
   :newrow.comm := :oldrow.sal / 20;  -- %5 komisyon
END;

-- SMITH'in (7369) maaşını 3500'e yükselt
UPDATE emp
SET    sal = 3500
WHERE  empno = 7369;
-- 3500 > 3000 koşulu sağlandığı için trigger çalışır
-- comm = eski_maaş / 20 = 800 / 20 = 40 olarak ayarlanır

CREATE OR REPLACE TRIGGER emp_salary_check
BEFORE INSERT OR UPDATE OF sal ON emp
FOR EACH ROW
DECLARE
  sal_grade NUMBER;
BEGIN
  SELECT grade INTO sal_grade
  FROM   Salgrade
  WHERE  :new.sal BETWEEN losal AND hisal;
EXCEPTION
 WHEN NO_DATA_FOUND THEN
  RAISE_APPLICATION_ERROR(-20001, 'Salary does not match any defined grade.');
END;

CREATE OR REPLACE TRIGGER emp_salary_check
BEFORE INSERT OR UPDATE OF sal ON emp
FOR EACH ROW
DECLARE
  grade_count NUMBER;
BEGIN
  SELECT COUNT(grade) INTO grade_count
  FROM   Salgrade
  WHERE  :new.sal BETWEEN losal AND hisal;

  IF grade_count = 0 THEN
     RAISE_APPLICATION_ERROR(-20002, 'Salary does not match any defined grade.');
  END IF;
END;

-- KING'in (7839) maaşını 15000 yap → SALGRADE'de yok
UPDATE emp
SET    sal = 15000
WHERE  empno = 7839;
-- HATA: 15000, SALGRADE tablosundaki hiçbir dereceyle eşleşmiyor (max 9999)

CREATE TABLE audits (
   audit_id         NUMBER GENERATED BY DEFAULT AS IDENTITY
PRIMARY KEY,
   table_name       VARCHAR2(255),
   transaction_name VARCHAR2(10),
   by_user          VARCHAR2(30),
   transaction_date DATE
);

CREATE OR REPLACE TRIGGER emp_audit_trg
AFTER UPDATE OR DELETE ON emp
FOR EACH ROW
DECLARE
  l_transaction VARCHAR2(10);
BEGIN
  -- İşlem türünü belirle
  l_transaction := CASE
     WHEN UPDATING THEN 'UPDATE'
     WHEN DELETING THEN 'DELETE'
  END;

  -- Audit tablosuna kayıt ekle
  INSERT INTO audits (table_name, transaction_name, by_user, transaction_date)
  VALUES ('EMP', l_transaction, USER, SYSDATE);
END;

-- SMITH'in (7369) maaşını güncelle
UPDATE emp
SET    sal = 2000
WHERE  empno = 7369;
-- audits tablosuna otomatik kayıt eklenir:
-- table_name='EMP', transaction_name='UPDATE', by_user='HR', transaction_date=...